Zelularen energia erregulazioaren inguruan

Bloga jarraitzen duzuenok gogoratuko zenuten ekainan Biofisika Teorikoko kongresu batera joan nintzela. Bertan egindakoa kontatu nizuen aurreko sarrera hartan. Kongresu hartan, beste bi euskaldunek txarla eman zuten, eta blogetik erronka bota nien. Beraiek sarrera bana idazten bazuten, kongresuan emandako txarlaren inguruan, nik nire "abenturatan" izandako hanka-sartzeak kontatuko nituzke. Joni Mujikak erronka onartu zuen, eta protein-splicing fenomenoari buruz kontatu zigun. Hara, nire erridikuluetako batzuk kontatu beharrean izan nintzen, aho-zabal izateagatik. Gaurkoan, Elena Formosok erronkari aurre eginez, bere kontribuzioa bidaltzen digu. Hara! Hasi behar zein erridikulu kontatuko dizkizuedan hurrengoan... Elenaren sarrerarekin uzten zaituztet, pena merezi du eta!

#KulturaZientifikoa 1. ekimenaren balorazio azkarra

Gaurkoan, #KulturaZientifikoa ekimena izaten ari gara. Lagunok, pozik egoteko moduan garela uste dut. @Ikerbasque-k arratsaldeko 4ak aldean zabaldutako mezuan eta @Ingumakeriak -ek emailez antzeko orduan bidalitako informazioen arabera, ia 200 erabiltzailek eta ia 1500 txio biltzen zituen #KulturaZientifikoa ekimenak. Egunak oraindik ordu batzuk ditu bukatu aurretik, eta ziur aski zenbaki hauek zerbait igoko dira.

Kultura Zientifikoa Twitter-en (II): Lorearen petaloak

Astebete gelditzen zaigu Kultura Zientifikoa Twitter-en zabaltzeko ekimena burutzeko: #KulturaZientifikoa alegia. Gure ekimen hau, guztiona, eskematxo batean laburbildu nuen. Lorearen antza zuen eskema. Gure lore hau mendian, larre artean, zegoen. Maldan behera zetorren elur bolak harrapatu zuen, eta honek, umetxoak abestian bezala, lorea askatu zuen, libre izateko. Hori eginen dugu guk, irailaren 25ean. Lorea ahalik eta gehien zabalduko dugu, #KulturaZientifikoaren lorea. Kultura Zientifikoaren lorea askatu eta libre eginen dugu, loreak gu libre egiten gaituen moduan. Gaurkoan, ordea, gure lorearen petaloek esaten digutenari so eginen diogu, loreak bere mezua dakarkigu eta!

Kultura Zientifikoa Twitter-en (I). Zer txiokatu?

Bi aste inguru falta dira Twitter-en montatu dugun ekimena burutzeko. Bi aste, motorrak berotzeko. Bi aste, zerbaiti hasiera emateko, ez bukaera emateko. Bai, hasiera batean helburua Twitter-en trending topic izatea zen. Eta horrela izaten saiatuko gara. Baina izandako harrerarekin, nire ustez, gauza gehiago egiteko indarra badugu. Hori bai, irailaren 25a eta gero izanen da horretaz aritzeko garaia. Gaiari buruzko azken sarrera eta gero, hainbat kontribuzio interesgarri egon ziren, eta aurreko sarreran esandakoak zabaldu egin ziren. Horrela, ekimenaren nondik norakoak laburbiltzeko asmoz, eskema bat egin genuen. Lorea dirudien eskema, hainbat petalorekin. Gaurkoan, erdikoari eginen diogu so.

Kurtso hasiera: Urterako nobedadeak

Heldu da iraila. Badirudi abuztua dela atseden hartzeko garaia, eta irailak, hortaz, zerbaiten "hasiera"-ren izaera hartzen du. Jakin ezazue blogak atsedena hartu duela. Ez ordea nik! Opor laburren ostean, lanari ekin nion berriz udan zehar. Mesedez, ez pentsa blog-ean izandako isiltasunak nire oporraldiekin kointziditu duenik. Beste ikertzaile askoren kasuan bezala, gure oporraldiek ez dute abuztuarekin kointziditzen, ikerketako gauza pendienteak ditugulako. Ez nuke zuek pentsatu nahi ikertzaileok horrelako oporraldiak izaten ditugunik. Hau arazo bihur daiteke, baina beno, horrela aukeratzen dugu gehienok, nahiz eta batzutan konpromezuak direla eta ezin hartu oporrak behar bezala. Ez pentsa hori gure gauza denik bakarrik, oso hedatua dago.

Kimika, esperimentala ala teorikoa?

2011ko Azaroaren 30an Kimika Fakultateko ikasleek Euskararen eguna antolatu zuten, eta, urtero bezala, txarla dibulgatibo batzuk antolatu zituzten goizerako. Hizlarietako bat ni nintzen. Jende asko etorri zen txarla guztietara, gela jendez gainezka zegoen. Ordubete inguruko txarla prestatu nuen, ikasleek esan bezala. 

Izenburua: "Kimika, esperimentala ala teorikoa?" 

Pentsa ezazue zuen erantzuna txarla ikusi aurretik eta ondoren, ea aldatu den. Egoki iruditzen bazaizue, komentarioa uzten ahal duzue sarreraren bukaeran. Behean egun hartako txarlaren fitxeroa ikusten ahal duzue, baina, zoritxarrez, audioa ez dago grabatuta. Hala ere, ideia nahikoa ongi ulertzen dela iruditzen zait. Erranen didazue!

#KulturaZientifikoa zehazten

Maldan behera eta frenorik gabe datorren elur-bola bezala, horrela datorkigu gure #KulturaZientifikoa Twitter-eko ekimena. Ekimenaren ideia proposatu zenetik, atxikimenduak eta parte hartzea gero eta zabalagoa da. Eta zabaltzen joanen da gainera! Ez eduki inolako dudarik, lagunok, arrakastatsua izanen dela gure ekimena, denon parte-hartzearekin. Elur-bola Hiru Errege Mahaiatik behera abiatu zen, eta bere bidean handituz joan da, atxikimenduen ondorioz. Elur-bola hau xuabe-xuabe helduko da behera, euskal gizartean #KulturaZientifikoa zabaltzeko. 

Nire "erridikuluak" bidai zientifikoetan

Heldu da garaia, nire zientziako ibilbidean egin ditudan hainbat hankasartze, erridikulu, eta hutsak kontatzeko. Aurrekoan, hori eginen nuela esan nuen zuek, zuen eskaerekin, Jonik eta Elenak idaztea lortzen bazenuten. Jonik proteinak bioaktiboak bihurtzeko jarraitzen zuten bide bat azaldu zigun, baita kuantikak hori ulertzen nola laguntzen digun ere. Hori dela eta, hona nire kontuak. Seguraski gehiago daude, eta hauek nire ibilbideetan gertatu zaizkidan anekdota batzuk besterik ez dira. Batzuk barregarriak (niretzat beno...). Espero zuek ongi pasako duzuela hauek irakurtzerakoan. Batenbat lankideei dagokie... hauek ere itzelak egin dituzte, eta batzuk kontatzeko modukoak dira! Aurrerapen gisa, ondoko irudia duzue... "Rompetechos", bai, gutxi ikusten zuen pertsonaia. Ni halakoa nintzen bistaz operatu aurretik... ala oraindik horrelakoa izaten jarraitzen dut?

Protein Splicing eta Kimika Kuantikoa

Aurreko sarreran, erronka bota nien nirekin TheoBio2013 konferentzian parte harturiko bi lagunei. Joniri eta Elenari. Sarrera horrek komentarioak sortu zituen, bi lagun hauei sarrera bana idazteko eskatuz. Zergatia? Dudak ditut :-)

• Beraien lana interesgarria izatea jendearendako 
• Kongresuetan etab nik neuk egindako hankasartzeak eta kuriositateak kontatuko nituelako. 

Nire ustez, bi aukeretatik zerbait dago! Horra, Jonik erronka hartu zuen, eta hemen dago bere kontribuzioa (hortaz, gutxi barru nik neuk pasatako egoera lotsagarriak kontatuko dizkizuet...). Besterik gabe, Joni lankidearen sarrerarekin uzten dizuet: "Protein Splicing (proteina apurketa) eta Kimika Kuantikoa".

Kimika Kuantikoa eta Biologia!

Suedian egon nintzen aurreko astean, kongresu batean. Kimiko kuantiko eta teorikoz beteta.

- Ziur hauek ekuazioz beteriko txarlak izan dituztela!!! - pentsatuko duzue.

- Ez ba! - erantzuten dizuet nik.

Eta horrela izan da. Ekuazio gutxi, bai. Bakar batzuk bai, ordea. Aizue, ekuaziorik gabe, matematikarik gabe, ez dago Kimika Kuantikorik! Eta, zer demontre, guri gustatzen zaizkigu! Baina lasai egon zaitezte. Beti bezala, sarrera honetan ere, ez duzue ekuazio bakar bat ikusiko. Baina, ekuazioak hizpide ez baditugu, zertaz aritu ote gara? Beno, izenburuan ikus dezakezuenez, Biologiaz (biokimikaz, konkretuki). Kimika Kuantikoa honetan ere aplikatzen ahal dugu? Bai ba. Ondoren kontatuko dizuet bertako nondik norakoak, eta zertaz aritu izan garen.

Suak, zer irradiatzen digu? Argi Ikuskorra eta Infragorria

Sua gizakien bizitzan oso garrantzitsua den elementua dela garbi dago. Gure aitzindariak erabiltzen hasi zirenetik, iraultza suposatu zuen. Gaur egun, ordea, suaren beharra jeitsi egin da. Jende askorentzat, plazerrarekin lotua dago. Sua, beroa eta argitasunarekin elkartzen dugu askotan, aitzineko gauetan hori ematen baitzigun. Berotasun hori ere maitasunarekin lotuta dago. Maitemintzerakoan, nork ez du "sua" sentitu maitea ikusterakoan? Berarengana hurbiltzerakoan? Sua bezala, maitasuna argiarekin lotuta dago askotan. Gure maiteak bizitza "argitzen" digula esaten ohi da askotan. Gaurkoan, sua beroarekin eta argiarekin kuantikoki lotuta dagoela ere ikusiko dugu. Maitasuna eta kuantika "agian" lotuta daude, baina hori beste egun baterako utziko dugu...

#KulturaZientifikoa ekimena, aurrera!

Lagunok, Twitter-en dagoen euskaldun komunitatean Zientzia zabaltzeko ekimena aurrera doa. Aurrera, indartsu, kementsu. Aurrera, gero eta jende gehiagok bultzatuta. Aurrera, ekimen egunean euskal joeretan lehen postua lortzeko asmoz. Eta lortuko dugu! Azken hamar egunotan nobedadeak egon dira, ekimena zehazten joateko asmoz abiatu ginenetik. Gaurkoan, nobedade horien berri emateko asmoz natorkizue. Eta noski, zuen eritziak eta gomendioak eskatzeko. Zuek baitzarete ekimen honen arrakasta lortuko duzuenak.

2012-13 kurtsoaren laburpena: 10 sarrera irakurrienak

Aurtengo ikasturtea bukatzear dugu. Bolonia planaren ezarpena dela eta, azterketa guztiak aurreratu dira, irailekoak ekaina/uztailara, eta ekainekoak maiatzera. Hortaz, errekuperaketak gelditzen zaizkigu ikasleekin. Animo! Honek ez du esan nahi oporrak hartuko ditugunik. Dozentzia amaitzen dugu, baina ikerketa eta dibulgazioa ez! (Ez zarete horren errez nitaz libratuko!). Dena dela, eta kurtso honen bukaerarekin, orain arte blogak emandakoaren laburpena eta balorazioa egitea gustatuko litzaidake. Hori dela eta, gaurkoan orain arte gehien irakurri diren 10 sarreren berri emanen dizuet. Gerora begira, etorriko denaren berri ere emanen dizuet.

#ZientziaEuskaraz ala #KulturaZientifikoa ?

Aurreko astean, #FísicaCuántica "hashtag"-a (etiketa) Twitter-en mundu mailan Trending Topic (joera nagusia) izatearekin batera, airera bota nuen erronka bat. Posible litzateke horrelako zerbait euskaraz lortzea? Gaurkoan, izandako erantzun positiboak direla eta, ideia konkretatzen joateko garaia dela uste dut, eta bi proposamenekin natorkizue. Ea zer iruditzen zaizkizuen.

Juan Ignacio Cirac, Teknopolis eta ordenadore kuantikoak

Irudia hemendik hartua

Noizean behin, blog honetan kuantikari buruz sarean euskaraz dagoen informazioa bildu izan dut. Gaur, horrekin jarraituko dut. Donostia International Physics Center-ek (DIPC) zientzialariok egiten dugun lana gizarteratzeko ekintzak egiten ditu (horien artean, dibulgazio blogak, hau barne). Testuinguru honetan kokatzen da 2010. urtean Donostiako Kursaal-en burutu zen "Passion for Knowledge", DIPC-ko hamargarren urtemuga ospatuz. Bertan, hizlari bikain asko bildu ziren, horien artean, Juan Ignacio Cirac fisikaria. Max Planck Institutuko (Alemania) Optika Kuantikoko arduraduna da. Bere egonaldia aprobetxatuz, Teknopolis zientzia eta teknologia dibulgazio programakoek elkarrizketa oso interesgarria egin zioten. Gaia, fisika kuantikoa, eta honen aplikazio batzuk, besteak beste, ordenadore kuantikoak.